İlgi: 05.08.2011 tarihli mail.  

Namaz vakitleri güneşin arz üzerindeki hareketlerine ve bulunduğumuz yerin koordinatlarına göre belirlenmektedir. 

Genellikle halk arasında birbirine yakın aynı boylam üzerinde veya yakınlarında bulunan iki şehirde, bütün namaz vakitlerinin aynı olacağı, biraz batıda bulunan başka bir şehrin namaz vakitlerinin doğuda bulunan şehre nazaran daha sonra olacağı sanılır. Oysa bu görüş tam olarak doğru değildir. Dünya ekvatoru ile dünyanın güneş etrafında dolanması sırasında çizdiği yörünge düzlemi arasında 23º 27’ lık bir eğim olmasaydı bu görüş doğru olarak kabul edilebilirdi. Ancak dünya 23º 27’ lık bir eğimle güneş etrafında dolandığından güneşin ışınlarının ekvatora gelme açısı mevsimlere göre değişim göstermektedir. 

Güneş, ışınlarının dünya ekvatoruna gelme açısı değiştikçe dünya gölge konisinin konumu da değişmektedir. Örneğin 22 Haziranda güneş 23º 27’ ekvatorun üstünde olduğundan dünya gölge konisi kutuplar doğrusunu 23º 27’ eğimle kesmektedir.

Bunun anlamı; 22 Haziran’da Sinop ile Antalya’da aynı anda güneş batacak ve akşam namazı kılınacak demektir. Aynı şekilde 22 Aralıkta güneş 23º 27’ ekvatorun altına ineceğinden, Zonguldak ve Hatay’da aynı anda güneş batacak ve akşam namazı kılınacaktır. Benzer durum, öğle vakti hariç bütün vakitler için de söz konusudur. 

İstanbul ile Anamur’un boylamları arasında 3º 50’ boylam farkı bulunmaktadır. Her 15 yay dakikası 1 zaman dakikası hesabından hareketle İstanbul ile Anamur arasında 15-16 zaman dakikası fark bulunmaktadır. 

İbadet vakitleri içerisinde öğlen vakti, yaz-kış devamlı güneşin bulunduğumuz boylamdan geçtiği (cisimlerin gölgelerinin doğuya doğru meylettiği) an oluşmaktadır. Diğer ibadet vakitleri ise güneşin arz üzerinde çizdiği yaya göre belirlenmektedir. İstanbul ile Anamur arasındaki akşam farkı mevsimlere göre değişmektedir. Kış aylarında (21 Aralık) İstanbul ile Anamur imsak farkı 23 dakika Akşam farkı 1 dakika olurken, yaz aylarında (21 Haziranda) imsak farkı 18 dakika akşam farkı 30 dakika olmaktadır. 

Güneş Anamur boylamından geçerken (orada) öğlen vakti olmakta, 15-16 dakika sonra güneş İstanbul boylamına gelmekte ve Anamur 'dan 15-16 dakika sonra İstanbul’da öğlen vakti oluşmaktadır.  

Diğer vakitler arasındaki zaman farkları ise, bulunduğumuz yerin coğrafi konumuna ve mevsimlere (güneşin deklinasyonuna) göre değişmektedir. Bu sadece 2011 yılına has bir durum değil önceki yıllarda da aynı farklar oluşmuştur. Bu durum geçen senelerin takvimlerinde de mevcuttur. 

İlginiz için teşekkür eder, bilgilerinizi rica ederim.  

                                                                    Ahmet ÇELİK

                                                                       Başkan a.   

Sosyal ve Kültürel İçerikli Din Hizmetleri Daire Başkanı